Emlak Sözlüğü

Site/apartman ortak giderleri (güvenlik, temizlik, bakım) için bağımsız bölüm sahiplerinin ödediği düzenli katkıdır.

Bir bağımsız bölüme, binanın oturduğu arsadan düşen orantılı paydır. Kentsel dönüşüm ve ortak karar süreçlerinde belirleyicidir.

Taşınmazın tapudaki niteliğinin (örn. 'arsa' → 'bina') güncel fiilî durumuna göre düzeltilmesidir. İskân sonrası yapılır.

Zorunlu Deprem Sigortası; konutlar için yasal olarak zorunludur. Tapu ve abonelik işlemlerinde poliçe aranır.

Bir konutun alındıktan sonra 5 yıl içinde kârla satılmasında doğabilen gelir vergisidir. 5 yıl elde tutulursa istisna uygulanır (güncel mevzuata göre).

Bir taşınmazın piyasa değerinin SPK lisanslı uzmanca raporlanmasıdır. Konut kredisi ve yabancıya satışta zorunludur.

Taşınmaz sahibinin belediyeye ödediği yıllık vergidir. Konut, iş yeri ve arsa için oranlar farklıdır; rayiç bedel üzerinden hesaplanır.

Vergi açısından bir taşınmazın getirmesi beklenen asgari kira tutarıdır. Beyan edilen kira bunun altındaysa emsal bedel esas alınabilir.

İmar planında izin verilen maksimum bina yüksekliğidir. Genellikle metre veya kat sayısı olarak belirtilir.

Bir taşınmaza birden fazla kişinin pay sahibi olduğu tapudur. Satış ve kullanımda diğer hissedarların hakları (örn. önalım) gündeme gelebilir.

Tek bir parselin imar mevzuatına uygun olarak birden fazla parsele bölünmesidir (ayırma).

Bir parselin belediye imar planındaki kullanım, yapılaşma koşulları ve haklarını gösteren resmî bilgidir. Belediyeden imar çapı/durum belgesiyle alınır.

Bir taşınmazı kullanma ve gelirinden yararlanma hakkıdır; mülkiyet başkasında kalır. Genelde süreli veya ömür boyu tanınır.

Bir borcun (genelde konut kredisi) teminatı olarak taşınmaz üzerine konulan tapu şerhidir. Borç bitince kaldırılır (fek).

Bir taşınmaz üzerinde başkası lehine kurulan sınırlı kullanım hakkıdır (örn. geçit hakkı). Tapuya şerh edilir.

Tamamlanan yapının ruhsata ve mevzuata uygun olduğunu belgeleyen, belediyece verilen kullanım iznidir. Kat mülkiyetine geçiş için gereklidir.

Kat Alanı Kat Sayısı; parselde inşa edilebilecek toplam inşaat alanının arsa alanına oranıdır. Örn. emsal 2.00 → 1.000 m² arsada 2.000 m² inşaat.

Alım-satım veya kiralamada anlaşma niyetini gösteren ön ödemedir. Cayma halindeki sonuçları sözleşmeye göre değişir.

Henüz inşaatı tamamlanmamış yapıda, arsa payına bağlı olarak gelecekteki bağımsız bölüm üzerinde kurulan haktır. İskân alınınca kat mülkiyetine çevrilir.

Tamamlanmış bir binadaki bağımsız bölümün (daire, dükkân) ayrı ayrı mülkiyetini veren tapu türüdür. İskânı alınmış, kullanıma hazır yapıyı gösterir.

Riskli veya eski yapıların 6306 sayılı Kanun kapsamında yenilenmesidir. Hak sahiplerine kira yardımı ve çeşitli muafiyetler sağlanabilir.

Yenilenen kira sözleşmelerinde uygulanabilecek azami artış oranıdır; konut ve iş yeri için 12 aylık ortalama TÜFE ile sınırlıdır.

Taşınmazın tek bir kişiye ait olduğunu ve hisseli olmadığını gösteren tapudur. Alıcı için en net mülkiyet biçimidir.

İnşaat işini üstlenen yüklenicidir. Kat karşılığı veya bedel karşılığı çalışabilir; ZRN inşaatı güvenilir partnerleriyle koordine eder.

Belediyece belirlenen, vergiye esas asgari taşınmaz değeridir. Tapu işlemlerinde beyan edilen bedel bunun altında olamaz.

Tarafların ileride satış yapmayı noter huzurunda taahhüt ettiği sözleşmedir. Tapuya şerh edilerek alıcıya güvence sağlar.

Ortak alanların, aidatların ve hizmetlerin Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde yönetilmesidir. Dışarıdan profesyonel yönetici atanabilir.

İş yeri kiralarında, kiracının ödediği kiradan keserek vergi dairesine yatırdığı gelir vergisi kesintisidir. Konut kiralarında uygulanmaz.

Hisseli mülkte, bir hissedar payını üçüncü kişiye satarsa diğer hissedarların aynı şartlarla öncelikli satın alma hakkıdır.

Kiracının belirli bir tarihte taşınmazı boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmesidir. Geçerlilik şartları sıkıdır; hukuki kontrol önerilir.

Taban Alanı Kat Sayısı; binanın zemindeki oturum alanının arsa alanına oranıdır. Yapının arsada ne kadar yer kaplayacağını sınırlar.

Bir taşınmazın mülkiyetini resmî olarak gösteren, Tapu ve Kadastro Müdürlüğü'nce düzenlenen belgedir. Alım-satım ancak tapu devriyle hukuken tamamlanır.

Tapu devrinde satış bedeli üzerinden alınan yasal harçtır; oran %4'tür ve uygulamada alıcı-satıcı %2'şer paylaşır.

Birden fazla parselin tek bir parselde birleştirilmesidir (ifrazın tersi). Genelde daha verimli yapılaşma için yapılır.

Bir kişinin, tapu gibi işlemleri adına yapması için bir başkasına noter aracılığıyla verdiği yetki belgesidir. Kapsamı net tanımlanmalıdır.

İnşaata yasal olarak başlanabilmesi için belediyeden alınan izindir. Projenin imara uygunluğunu onaylar.

Bir şeyi fiilen elinde bulundurma, kullanma durumudur. Mülkiyetten farklıdır; tapu sahibi olmadan da zilyet olunabilir.